دیدگاه و پرسش
پولشویی یکی از جرایم اقتصادی جدی است؛ در این مقاله با مفهوم، مراحل، مصادیق قانونی و راهکارهای مقابله با آن در حقوق ایران آشنا شوید.
(پولشویی / مبارزه با پولشویی / حقوق ایران / جرایم مالی / شفافیت مالی)
پولشویی (Money Laundering) فرآیندی است که طی آن عواید حاصل از فعالیتهای مجرمانه (مانند قاچاق مواد مخدر، فساد، کلاهبرداری، تروریسم و...) به گونهای وارد چرخه مالی قانونی کشور میشوند که منشأ غیرقانونی آنها پنهان شده و ظاهری مشروع پیدا کنند. هدف اصلی پولشویی، پاک کردن پولهای کثیف و ادغام آنها در اقتصاد رسمی است تا مجرمان بتوانند بدون نگرانی از پیگرد قانونی، از این داراییها استفاده کنند. این فرآیند معمولاً شامل سه مرحله اصلی است: جایگذاری (Placement)، لایهگذاری (Layering) و یکپارچهسازی (Integration). در مرحله جایگذاری، پول نقد حاصل از جرم وارد سیستم مالی میشود. در مرحله لایهگذاری، با انجام تراکنشهای پیچیده و متعدد، ردپای منشأ پول پنهان میشود. و در مرحله یکپارچهسازی، پول شستهشده به گونهای وارد اقتصاد مشروع میشود که به نظر میرسد از فعالیتهای قانونی به دست آمده است. پولشویی نه تنها به اقتصاد ملی آسیب میرساند و موجب بیثباتی مالی میشود، بلکه به تأمین مالی تروریسم و سایر جرایم سازمانیافته نیز کمک میکند.
اصلیترین سند قانونی در ایران برای مبارزه با پولشویی، "قانون مبارزه با پولشویی" مصوب سال ۱۳۸۶ و اصلاحات بعدی آن است که به تعریف جرم، تعیین مجازاتها و وظایف نهادهای ذیربط میپردازد.
این شورا، که بالاترین مرجع سیاستگذاری و هماهنگی در زمینه مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم در ایران است، وظیفه تدوین راهبردها و نظارت بر اجرای آنها را بر عهده دارد.
در ایران، "مرکز اطلاعات مالی و مبارزه با پولشویی" (FIU) مسئول دریافت، تحلیل و انتشار گزارشهای تراکنشهای مشکوک به نهادهای قضایی و انتظامی است.
بانکها، مؤسسات مالی و اعتباری، صرافیها، وکلا، سردفتران و سایر اشخاص حقوقی و حقیقی که در معرض پولشویی هستند، موظف به رعایت مقررات شناسایی مشتری، گزارشدهی تراکنشهای مشکوک و نگهداری سوابق هستند.
ایران به منظور مقابله مؤثر با پولشویی، در چارچوبهای بینالمللی مانند گروه ویژه اقدام مالی (FATF) تلاشهایی برای همکاری و تطبیق قوانین خود با استانداردهای جهانی انجام داده است.
پولشویی فرآیندی است که طی آن عواید حاصل از فعالیتهای مجرمانه، مشروعیت قانونی پیدا میکنند. این فرآیند شامل سه مرحله اصلی است: جایگذاری (Placement) که ورود پول کثیف به سیستم مالی است؛ لایهگذاری (Layering) که با تراکنشهای پیچیده، منشأ پول پنهان میشود؛ و یکپارچهسازی (Integration) که پول شستهشده وارد اقتصاد مشروع میشود.
اصلیترین قانون، "قانون مبارزه با پولشویی" مصوب ۱۳۸۶ و اصلاحات بعدی آن است. علاوه بر این، آییننامهها و دستورالعملهای اجرایی این قانون، مصوبات شورای عالی مبارزه با پولشویی، و برخی مواد مرتبط در قانون مجازات اسلامی و سایر قوانین نیز در این زمینه کاربرد دارند.
روشها شامل الزام به شناسایی کامل مشتریان (KYC)، نظارت بر تراکنشهای مشکوک و گزارشدهی آنها به مرکز اطلاعات مالی (FIU)، وضع مجازاتهای کیفری و مالی برای پولشویان، و آموزش و افزایش آگاهی در بخشهای مختلف اقتصادی است. نهادهای اصلی نیز شامل شورای عالی مبارزه با پولشویی، مرکز اطلاعات مالی و مبارزه با پولشویی (FIU)، بانک مرکزی، سازمان بورس و اوراق بهادار، و قوه قضائیه هستند.
مقالات مرتبط