دیدگاه و پرسش
تقسیم سود در شرکتهای سهامی خاص، از حساسترین موضوعات میان سهامداران بهویژه در پایان سال مالی است. در حالیکه سودآوری برای همه سهامداران اهمیت دارد، نحوه قانونی تقسیم آن نیازمند رعایت دقیق مواد قانونی بهویژه در لایحه اصلاحی قانون تجارت است. در این صفحه به زبان ساده و با نگاهی تخصصی، تمام نکات حقوقی، نقش مجمع عمومی، محدودیتهای هیئتمدیره، و حقوق سهامداران در تقسیم سود بررسی شده است.
تقسیم سود شرکت، شرکت سهامی خاص، سود سهامداران، مجمع عمومی عادی، قانون تجارت ایران
در شرکتهای سهامی خاص، سودآوری شرکت یکی از اهداف اصلی سهامداران است. اما در عمل، بسیاری از اختلافات میان سهامداران پس از پایان سال مالی، به دلیل نحوه تقسیم سود شرکت پدید میآید.
از منظر حقوقی، تقسیم سود تابع قواعد دقیقی در لایحه اصلاحی قانون تجارت است و نمیتوان به دلخواه مدیران یا سهامداران خاص، آن را تخصیص داد. این مقاله بهصورت تخصصی، به بررسی روند قانونی، نقش مجامع عمومی، و حقوق سهامداران در فرآیند تقسیم سود در شرکتهای سهامی خاص میپردازد.
تقسیم سود در شرکت سهامی خاص طبق مواد ۲۳۸ تا ۲۴۰ لایحه اصلاحی قانون تجارت انجام میشود. ابتدا، پس از پایان سال مالی، هیئتمدیره موظف است صورتهای مالی (سود و زیان، ترازنامه و...) را تهیه و به بازرس قانونی ارائه دهد.
بازرس، پس از بررسی، گزارش خود را به مجمع عمومی عادی سالانه تقدیم میکند.
مجمع عمومی عادی صلاحیت تصمیمگیری در خصوص تصویب صورتهای مالی و تقسیم سود قابل تخصیص را دارد.
سود قابل تقسیم، سودی است که پس از کسر زیانهای سالهای قبل، اندوخته قانونی (مطابق ماده ۱۴۰ لایحه) و ذخایر اختیاری باقی میماند.
طبق ماده ۹۰، حداقل ۱۰٪ از سود خالص سالانه باید به عنوان اندوخته قانونی منظور شود تا زمانی که این اندوخته به ۱۰٪ سرمایه برسد.
تقسیم سود بدون تصویب مجمع عمومی ممنوع است. همچنین، مدیران نمیتوانند به صورت علیالرأس یا اختیاری، سودی به سهامداران پرداخت کنند.
حق هر سهامدار در سود، به نسبت تعداد سهام وی است، مگر آنکه اساسنامه یا مصوبه مجمع ترتیب دیگری را مقرر کرده باشد (که غالباً پذیرفته نمیشود).
ابتدا سود خالص شناساییشده توسط هیئتمدیره، پس از بررسی بازرس، در مجمع عمومی عادی تصویب میشود. سپس سود قابل تقسیم، طبق نسبت سهام به سهامداران پرداخت میگردد.
خیر، هر سهامدار به میزان درصد مالکیت خود از سهام شرکت از سود سالانه بهرهمند میشود. مثلاً اگر فردی ۲۰٪ از سهام را دارد، ۲۰٪ از سود قابل تقسیم را دریافت میکند.
مجمع عمومی عادی سالیانه صلاحیت قانونی برای تصویب صورتهای مالی و تصمیمگیری درباره تقسیم سود را دارد. هیئتمدیره تنها پیشنهاددهنده است.
مقالات مرتبط