وکیل مریم سادات موسوی
۱۵ بهمن ۱۴۰۴
اشتراک گذاری
دیدگاه و پرسش
.png)
اولین نفری باشید که پیام مینویسید
ظرایف قراردادنویسی حرفهای؛ آنچه وکیل هوشمند را از دیگران متمایز میکند
در دنیای پرچالش وکالت، تفاوت یک وکیل معمولی با یک متخصص تراز اول، در توانایی او برای دیدن «جزئیات پنهان» نهفته است. قراردادنویسی صرفاً هنرِ کنار هم قرار دادنِ عباراتِ پرطمطراق حقوقی یا کپیبرداری از نمونههای آماده نیست؛ بلکه فرآیندی استراتژیک برای مدیریت ریسک و صیانت از منافع موکل در مرحله اجراست.
۱. اعتبارسنجی فنی؛ گامِ نخست و مغفول در قراردادنویسی
یکی از بزرگترین لغزشها در تنظیم قرارداد، اکتفا به «اهلیت قانونی» (سن و عقل) و غفلت از «اهلیت فنی» متعهد است. در قراردادهایی که موضوع آنها انجام فعل (مانند پروژههای مهندسی، پیمانکاری یا خدمات تخصصی) است، وکیل باید پیش از هر چیز صلاحیت حرفهای طرف مقابل را کالبدشکافی کند.
لزوم درج مستندات و مجوزهای قانونی در متن قرارداد
- برای تضمین قابلیت اجرای قرارداد، نباید به ادعای توانمندی طرف مقابل بسنده کرد. ذکر دقیق جزئیات زیر در متن قرارداد الزامی است:
- شماره و تاریخ صدور گواهیهای صلاحیت: (رتبه، پایه تخصصی و پروانههای فعالیت).
- مرجع صادرکننده و مدت اعتبار: برای اطمینان از عدم انقضای مجوز در طول پروژه.
استناد به قوانین کلیدی در احراز صلاحیت
وکیل هوشمند با تسلط بر قوانین خاص، قرارداد را از خطر بطلان نجات میدهد. به دو مورد حیاتی توجه کنید:
- اشخاص غیرایرانی: طبق ماده ۶ آییننامه صدور پروانه مهارت فنی، اشخاص حقیقی و حقوقی خارجی مکلف به اخذ پروانه مهارت فنی موقت هستند. عدم درج این مورد میتواند مانع اجرای قانونی قرارداد شود.
- وحید دلاراممظفر امیریان فرسارا عبدلیمحمدرضا خرمیمهرناز فراهانیبر اساس مصوبه شورای عالی اداری (سال ۱۳۸۳)، تایید صلاحیت و طبقهبندی شرکتهای طرف قرارداد با دستگاههای اجرایی بر عهده وزارت کار است. عدم رعایت این الزام در قراردادهای دولتی، یک خطای جبرانناپذیر حقوقی است.
اگر میخواهید از مرحله استفاده از نمونهقراردادها عبور کنید و به وکیلی تبدیل شوید که قرارداد را به ابزار مدیریت ریسک، پیشگیری از دعوا و تثبیت منافع موکل بدل میکند، دوره «دوره تخصصی هنر قراردادنویسی حرفهای» دقیقاً برای شما طراحی شده است. در این دوره، قراردادنویسی نه بهصورت حفظ مواد قانونی، بلکه بهمثابه یک مهارت تحلیلی و استراتژیک آموزش داده میشود؛ از اعتبارسنجی فنی طرف قرارداد و مهندسی تعهدات گرفته تا طراحی هوشمندانه وجه التزام و مسئولیت مدیران. این دوره، فاصلهی میان دانش حقوقی و عملکرد حرفهای در میدان واقعی قراردادها را پر میکند.
۲. مدیریت هوشمندانه قرارداد با شرکتهای تجاری
وقتی طرف قرارداد یک شخصیت حقوقی است، وکیل حرفهای فراتر از نام شرکت را میبیند. او میداند که شرکتها ممکن است در سایه مسئولیت محدود، از زیر بار تعهدات شانه خالی کنند.
ایجاد مسئولیت تضامنی برای مدیران
اگر میخواهید ضریب اطمینان قرارداد را به حداکثر برسانید، باید «بدنه مدیریتی» شرکت را نیز درگیر کنید. درج شرط مسئولیت تضامنی مدیران دارای حق امضا، مانع از فرار مسئولیت تحت لوای شخصیت حقوقی میشود.
نکته کلیدی در امضا: برای ایجاد مسئولیت شخصی، مدیر باید قرارداد را دو بار امضا کند: یکبار به عنوان نماینده شرکت (مهر و امضا) و بار دیگر به عنوان شخص حقیقی (ضامن یا متعهد مستقل). این تفکیک شکلی، راه را بر هرگونه تفسیر به نفع مدیر در محاکم میبندد.
۳. مهندسی وجه التزام؛ پیشگیری از تعدیل قضایی
بسیاری از وکلا مبالغ هنگفت و نامتعارفی را به عنوان وجه التزام (خسارت تاخیر یا عدم انجام تعهد) تعیین میکنند، غافل از اینکه رویه فعلی محاکم، تمایل شدیدی به تعدیل (کاهش) مبالغ نامتعارف دارد.
طراحی خسارتهای پلکانی و مرحلهبندی شده
یک وکیل متخصص، به جای درج یک عدد ثابت، از مدلهای منعطف استفاده میکند:
- متناسبسازی: تعیین خسارت بر اساس ارزش هر مرحله از تعهد.
- ساختار پلکانی: افزایش نرخ خسارت متناسب با طولانی شدن مدت تاخیر.
- تفکیک حالات نقض تعهد: تعیین مبالغ جداگانه برای «تاخیر در اجرا»، «عدم انجام بخشی از تعهد» و «تعذر مطلق از اجرا».
این رویکرد تحلیلی باعث میشود قاضی با مشاهده منطق حاکم بر تعیین خسارت، کمتر به سمت تعدیل قرارداد متمایل شود.
نتیجهگیری: قرارداد، آینه تخصص شماست
تفاوت میان یک متن عمومی و یک قرارداد حرفهای در «پیشبینیپذیری» آن است. وکیلی که مجوزهای قانونی را احراز میکند، مسئولیت مدیران را تثبیت مینماید و خسارات را هوشمندانه طراحی میکند، در واقع در حال «بیمه کردن» آینده موکل خویش است. این نگاه پیشگیرانه، همان چیزی است که برند شخصی شما را در بازار وکالت ارتقا میدهد.
مؤسسه حقوقی آموزشی فرنو جایی است که تجربه عملی و نگاه حرفهای به وکالت، به آموزش ساختارمند تبدیل شده است. در سایت فرنو، وکلا و کارآموزان وکالت به آموزشهایی دسترسی دارند که مستقیماً از نیازهای واقعی بازار حقوقی استخراج شدهاند؛ آموزشهایی که به جای تکرار بدیهیات، مهارت تصمیمسازی، تحلیل ریسک و وکالت هوشمندانه را تقویت میکنند. اگر بهدنبال رشد واقعی در مسیر حرفهای خود هستید، فرنو نقطه شروعی است که شما را یک گام جلوتر از رقبا نگه میدارد.
مقالات مرتبط
